ارتودنسی شاخهای از دندانپزشکی است که به درمان مال اکلوژن و بهمریختگی دندانها میپردازد؛ وضعیتی که در آن هنگام بسته شدن دهان، دندانها به درستی روی همدیگر قرار نمیگیرند. ارتودنسی یکی از حوزههای تخصصی دندانپزشکی است که به مدیریت و اصلاح دندانها، فکها و صورت غیرطبیعی و نامنظم میپردازد. بنابراین ارتودنسی یک کار تخصصی است که ظاهر صورت و دندانها را بهبود میبخشد و لبخندی زیبا ایجاد میکند. ارتودنسی به دو شیوه متحرک (پلاک) و ثابت انجام میشود که با توجه به شرایط دندانی شما، دندانپزشک تصمیم میگیرد از کدام روش استفاده کند.
ارتودنسی یک درمان محبوب دندانپزشکی در مرتبسازی دندانها است و امروزه انواع مختلفی برای درمان ارائه میدهد. در این مقاله به بررسی کامل ارتودنسی به همراه مراقبت های بعد آن خواهیم پرداخت. نحوه قرار گرفتن دندانهای شما، تاثیر بهسزایی در سلامت دهان و دندان شما دارد و میتواند از پوسیدگی، سایش دندان و بسیاری از مشکلات لثه جلوگیری کند.
راهنمای کامل مراقبت بعد از ارتودنسی
۱) قوانین کلی اول (روزهای اول بسیار مهماند)
روز اول تا چند روز پس از قرار گرفتن براکت یا سیم، احتمال حساسیت و درد خفیف وجود دارد — طبیعی است. غذاهای نرم و ولرم بخورید.
برای کاهش درد میتوان از مسکنهای بدون نسخه مثل استامینوفن یا ایبوپروفن طبق دستور روی بسته یا توصیه پزشک استفاده کرد.
اگر درد خیلی شدید، تب، خونریزی زیاد یا واکنش آلرژیک دیدید، فوراً به دندانپزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
۲) چه غذاهایی بخورید (و چه غذاهایی را نخورید)
غذاهای مجاز (نرم و ایمن):
سوپهای ولرم (نه داغ).
پوره سیبزمینی و پوره سبزیجات.
ماست، پنیر نرم، اسموتیها.
تخممرغ آبپز یا املت، ماهی نرم، مرغ ریشریش شده.
پاستا و برنج نرم، نان نرم (بدون بخشهای سفت).
میوههای نرم مثل موز، کمپوت، و آووکادو.
غذاهایی که با احتیاط باید خورد:
میوههای سفت را خرد شده یا پخته بخورید (مثلاً سیب را ریز برش بزنید).
سبزیجات خام سفت را بپزید یا رنده کنید.
غذاهایی که بههیچوجه نباید بخورید:
خوراکیهای چسبناک و کشدار: آدامس، کارامل، تافی.
خوراکیهای بسیار سفت: آجیل، یخ، هویج خام بزرگ.
غذاهایی که نیاز به گاز زدن با دندان جلو دارند: سیب و گلابی خام (حتماً به قطعات کوچک تقسیم کنید).
خوراکیهای چسبناک و شیرین: خطر پوسیدگی و چسبیدن به براکتها را افزایش میدهند.
۳) مسواک زدن — چند بار در روز و چگونه؟
فرکانس: ایدهآل بعد از هر وعده غذایی، یا حداقل ۳ بار در روز. حداقل یک بار در روز (قبل از خواب) باید بسیار دقیق (۲-۳ دقیقه) باشد.
ابزار ضروری:
مسواک نرم یا مسواک مخصوص ارتودنسی (orthodontic brush).
برس بیندندانی (interdental brush) برای تمیز کردن زیر سیم و اطراف براکتها.
نخ دندان مخصوص ارتودنسی یا واتر فلاسر (Water Flosser).
روش پیشنهادی:
ابتدا با نخ دندان یا واتر فلاسر ذرات غذا را خارج کنید.
مسواک را با زاویه 45 درجه نسبت به خط لثه قرار دهید و با حرکات دورانی کوچک، بالا و پایین هر براکت را تمیز کنید.
سطوح جونده و جلویی دندانها را نیز مسواک بزنید.
از برس بیندندانی برای فضاهای کنار براکت و زیر سیم استفاده کنید.
حداقل ۲ دقیقه کامل زمان بگذارید.
ویدیو راهنمای مسواک زدن در ارتودنسی:
۴) نخ دندان و واتر فلاسر
نخ دندان: روزی یک بار (ترجیحاً شب) با کمک فلوستردر (floss threader) برای عبور از زیر سیم استفاده کنید.
واتر فلاسر: جایگزینی عالی برای نخ دندان است و به پاکسازی پلاک زیر سیم کمک شایانی میکند.
۵) خمیردندان و دهانشویه — چه چیزی استفاده کنیم؟
خمیردندان: حتماً از خمیردندان فلورایددار برای جلوگیری از پوسیدگی اطراف براکت استفاده کنید.
دهانشویه: بهترین انتخاب، دهانشویه فلورایدی روزانه است. از دهانشویههای ضدعفونیکننده (مثل کلرهگزیدین) فقط با تجویز پزشک و برای دورههای کوتاه استفاده کنید.
۶) موم ارتودنسی (Orthodontic Wax) و دیگر کمکها
اگر سیم یا براکت باعث زخم یا خراش داخل لب و گونه شد، مقدار کمی موم ارتودنسی روی بخش تیز قرار دهید.
برای زخمهای کوچک، دهان را با آب نمک ولرم (یک لیوان آب گرم + نصف قاشق چایخوری نمک) روزی چند بار شستشو دهید.
۷) درد و مدیریت آن
درد اولیه معمولاً ۳ تا ۷ روز طول میکشد و با مسکنهای معمولی کاهش مییابد.
اگر درد شدید بود یا با تورم و تب همراه شد، حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید.
۸) مراجعه به دندانپزشک / برنامه پیگیری
مراجعات برای تنظیم معمولاً هر ۴ تا ۸ هفته است.
در موارد زیر فوراً با مطب تماس بگیرید:
براکت شل یا جدا شد.
سیم بیرون زده یا شکسته است.
درد غیرقابلتحمل یا علائم عفونت دارید.
۹) مراقبتهای مخصوص در ورزش و فعالیتها
در ورزشهای تماسی (فوتبال، رزمی، بسکتبال) حتماً از گارد دهانی مخصوص ارتودنسی استفاده کنید تا از براکتها و لبها محافظت شود.
۱۰) نکات بهداشتی اضافه و جلوگیری از مشکلات
مصرف نوشابههای گازدار و شیرینیها را به حداقل برسانید.
از سیگار کشیدن پرهیز کنید زیرا روند درمان را مختل میکند.
به علائم التهاب لثه (قرمزی، خونریزی، تورم) توجه کنید و به پزشک اطلاع دهید.
۱۱) مشکلات شایع و راهحل سریع
براکت شل یا افتاده: آن را نگه دارید و با مطب تماس بگیرید.
سیم تیز: با موم بپوشانید و به مطب اطلاع دهید.
زخم دهان: با آب نمک شستشو دهید و از موم استفاده کنید.
۱۲) نکات روانی و راحتی (تجربه روزمره)
آغاز درمان ممکن است ناخوشایند باشد. صبور باشید؛ بیشتر افراد بعد از ۱ تا ۲ هفته عادت میکنند. صحبت کردن به شما کمک میکند زودتر به شرایط جدید عادت کنید.
۱۳) چکلیست ضروری (برای همراه داشتن)
مسواک نرم + خمیردندان فلوراید
برس بیندندانی
نخ دندان یا واتر فلاسر
موم ارتودنسی
شماره تماس مطب ارتودنتیست
۱۴) سوالات متداول کوتاه
چند وقت بین ویزیتها فاصله است؟ معمولاً هر ۴ تا ۸ هفته.
آیا میتوانم چای یا قهوه بنوشم؟ بله، اما بعد از مصرف، دهان خود را با آب بشویید تا از لک شدن جلوگیری شود.
آیا میتوانم آدامس بدون قند بجوم؟ بهتر است اجتناب شود، زیرا به براکتها میچسبد.
با مطب دندانپزشکی لوتوس در ساوه در تماس باشید!
آیا به دنبال بهترین خدمات ارتودنسی در ساوه هستید؟ مطب دندانپزشکی لوتوس با تیمی از دندانپزشکان متخصص و مجرب، و با استفاده از جدیدترین تکنولوژیها و روشهای نوین ارتودنسی، آماده ارائه خدمات تخصصی ارتودنسی ثابت و متحرک به شما زیباجویان گرامی است.
برای مشاوره رایگان، تعیین وقت معاینه، یا اطلاع از قیمتهای به روز خدمات ارتودنسی در ساوه، همین امروز با ما تماس بگیرید. لبخند منظم و زیبا در انتظار شماست!
